Toren en portalen

PHOTO554 klok klokken
De toren van 83 meter in Brabantse gotiek is een prachtige blikvanger. Er hangen 6 dienstklokken: Martinus (si kruis) weegt 5090 kilo, Maria (do) 3350 kg, Eligius (re) 2200 kg, Victor (mi) 1600 kg, Jozef (do) 385 kg en Cecilia (re kruis) 290 kg.

ORGEL1 ORGEL2 ORGEL5

In de houten spits hangt een beiaard van 49 klokken. De beiaard, in 1886 vernieuwd door Van Aerschodt(Leuven), werd grondig bijgewerkt en hersteld in 1973-1974. Al deze vrachten werden met een katrol-rad (halfweg de toren) omhoog getakeld.
FIG31A FIG37A

Het westerportaal onder de toren (eerste helft 15e eeuw) werd in 1593-1594 vernieuwd door Otmaar van Ommen (Antwerpen) en telt 62 nieuwe baldakijnen van 1882-1885 door Constant Devreese (Kortrijk). Boven het portaal een Martinus-beeld van de manteldeling (witsteen, Constant Devreese 1823-1900) Zuider- en noorderportaal dateren beide van ca.1270; de zijingangen bevatten beeldhouwwerk van Jacob Dupont (Kortrijk) en Jacob Casaer (ca 1766).

 

BEIAARD
De geschreven geschiedenis van de beiaard van St.-Maartens gaat terug tot in het midden van de 14de eeuw, toen er een mechanisch uurwerk met de houten uurslager Manten aangebracht werd op de Halletoren. Bij de vernieling van de stad in 1382 werd deze door de Bretoenen meegenomen en overgebracht naar een van de torens van de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Dijon. Dertien jaar later, in 1395, werd door Jan van de Leenknecht een nieuwe uurklok gemaakt. In 1519 werd deze klok van de bouwvallige Halletoren overgeplaatst naar Sint-Maartens. Over de beelden van Manten en Kalle werd in de stadsrekeningen niets meer vermeld. In de jaren 1546-49 werden acht nieuwe klokken, met een totaal gewicht van 3877 pond, gegoten door de Mechelse klokkengieter Jan Wagheven, teneinde het horloge uit te rusten met een voorspel dat de aandacht op het uur moest trekken. In 1600 werd de St.-Maartenstoren voorzien van een opengewerkte bekroning met een nieuw torenuurwerk dat in 1603 door Thierry Fiefvet geleverd werd. Florent Delecourt uit Douai had een jaar voordien een reeks van 19 klokken gegoten. Men wou een beiaard identiek aan deze van Bergen. In 1634 werden 21 klokken omgegoten tot 22 nieuwe, waarvan de grote luidklok Martinus 9000 pond woog. Driemaal per week werd een “klokkenspel” gehouden. Haar eerste volwaardige beiaard kreeg de St.-Maartenskerk in het midden van de 18de eeuw. De 36 klokken werden gegoten door de Antwerpenaar Joris Dumery, die tien jaar later ook de Brugse beiaard zou voorzien van klokken. De beiaard van Sint-Maartens werd echter volledig verwoest door de bliksembrand die de kerktoren in 1862 teisterde. Drie jaar later werden er zes nieuwe luidklokken besteld bij Andreas van Aerschodt van Leuven. De huidige beiaard in de bovenverdieping van de St.-Maartenskerk bestaat uit 19 klokken, die een totaal gewicht hebben van 18.700 kg. De zwaarste klok weegt 5090 kg. De beiaard heeft vier octaven. Deze klokken stammen niet allemaal uit dezelfde periode: 31 klokken werden gegoten door Severinus van Aerschodt in de periode van 1865 tot 1880. De achttien overige klokken werden in 1974 toegevoegd door Sergeys, die de zwaar gehavende beiaard in opdracht van het Kortrijks stadsbestuur restaureerde. De 31 oude klokken, die door de luchtvervuiling ontstemd waren, werden na zandbestraling opnieuw bruikbaar. De beiaard wordt op regelmatige tijdstippen bespeeld door Frank Deleu . In de zomer kan men kleine beiaardconcerten beluisteren. Het begijnhof is hiervoor een ideaal oord. Er worden ook gelegenheidsconcerten gegeven ondermeer n.a. van feestelijkheden. Rechts van de kerk, op het Vandaleplein een gedenkteken (1914, Georges van de Voorde) voor priester Jozef van Dale (1716-1781), stichter van de Congregatie der Broeders van Dale (1761). Tegen de kerk, onder een treurwilg, zijn grafmonument.