functies in de liturgie
Ze zijn in de liturgie al goed ingeburgerd, de lectoren. Van parochie tot parochie kan hun taak wat verschillen. Maar wie in de lector alleen maar iemand ziet 'die een tekst voorleest', onderschat ruim de betekenis van deze liturgische functie. Wij zochten Bart Pieters op. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor de lectoren van de Sint-Maartensparochie in Kortrijk. Al meer dan twaalf jaar behartigt hij deze taak.

Meer dan voorlezen - Grote verantwoordelijkheid
De verantwoordelijkheid voor de lectoren dragen, houdt meer in dan het voorzien in lectoren voor elke eucharistie, aldus Bart Pieters. Juist omdat wij de taak van lector in de eucharistie zo belangrijk vinden, hechten wij belang aan een degelijke vorming. Wie aanvaardt om lector te zijn, weet van meet af aan dat aan deze taak oak vorming verbonden is. Deze vorming omvat twee aspecten: een technisch en een inhoudelijk. Per jaar worden enkele lectorenbijeenkomsten georganiseerd. Voor de technische kant werd onlangs bijvoorbeeld een deskundige erbij gehaald. Niet alleen een goede dictie (articulatie, uitspraak, intonatie, ...) werd er aangeleerd, maar er werd ook aandacht besteed aan een goede houding (blik, handen, voeten, ...). De inhoudelijke vormingsbeurten vinden meestal plaats in het kader van de sterke liturgische tijden. De lezingen worden er toegelicht, want een goede lezing veronderstelt een juiste interpretatie van de tekst. Voorwaarde om een tekst goed te brengen is dat je als lector zelf de tekst begrijpt. De lector moet a.h.w. de tekst opeten. Vandaar dat voorbereiding noodzakelijk is. Daarom bezorgen wij de teksten altijd op voorhand, oak al wonen onze lectoren op grote afstand. Wij verwachten van hen trouwens dat ze mininum twintig minuten voor de viering aanwezig zijn.

Twee lectoren per viering
Wij hebben gekozen voor twee lectoren per viering. Lector 1 leest de eerste lezing en de tussenpsalm; hier ligt het accent op de verkondigende taak. Lector 2 leest de schuld- en de voorbeden, eventueel ook een bezinning na de communie. Zij lezen niet door dezelfde micro. Lector 1 staat achter de ambo, die zich in het midden van de voorgangersruimte bevindt, achter het altaar, maar hoger. Daarmee heeft de architect van onze kerk willen uitdrukken dat woord- en tafeldienst twee gelijkwaardige delen van de eucharistie zijn. De tweede lector leest door een micro die meer opzij staat, naast de zetel van de voorganger.
De lectoren komen vanuit het volk naar voren. Niemand wordt apart gezet. We zijn een Godsvolk, een gemeenschap. Bij het begin van het eucharistisch gebed nemen de lectoren naast de voorganger plaats achter het altaar. Zij helpen bij het uitreiken van de communie.

Evaluatie en rekrutering
Wij verwachten ook van onze lectoren dat zij bereid zijn tot evaluatie. Alleen zo is kwaliteit mogelijk. Evaluatie houdt in dat we feedback geven d.w.z. dat we ze bemoedigen door bijv. te zeggen: 'Je hebt goed voorgelezen', maar het is ook durven wijzen op wat niet goed is. Vanzelfsprekend gebeurt dit laatste op een delicate wijze en steeds met respect voor de persoon. Soms moeten wij iemand tegen zichzelf beschermen. Als blijkt dat iemand voor deze taak niet geschikt is, is het onze plicht om dit aan die persoon te zeggen. Maar dit betekent niet dat we hem of haar laten vallen. Met fijngevoeligheid oriënteren wij die persoon naar een andere taak. Zo houdt een ex-lector voor ons nu een soort 'archief' bij: verzameling van boekjes waar iedereen uit kan putten. Maar om juist te voorkomen dat we niet de geschikte mensen krijgen, bouwen we bij de rekrutering enkele drempels in. Wij doen een oproep via bet parochieblad of we spreken iemand zelf aan. Dan voIgt een kleine test en een proefperiode. Daarna vindt een evaluatie plaats: hoe voel je je erbij? Uiteraard wordt de manier van voorlezen ook beoordeeld en valt er een beslissing. Er is in de mate van het mogelijke ook een doorstroming van het acolitaat naar het lectoraat.

Nog enkele aandachtspunten en pijnpunten
Komt een lector niet opdagen - wat heel weinig gebeurt - , dan vindt hij kort daarop een vriendelijk briefje in de bus. Dit werkt niet negatief: integendeel, de lector ervaart een zorg. Op de lectorenlijst staan de (mail- )adressen en telefoonnummers van aIle lectoren. Zo kunnen zij ook onderling ruilen. Wij zorgen er ook voor dat op grote of bijzondere vieringen niet steeds dezelfde personen lector zijn. Wij willen iedereen gelijke kansen geven. Bepaalde mensen durven wel eens een 'eigen versie' van de tekst maken en lezen niet wat er staat; anderen lezen dan heel 'belerend'. Hier past dan weer op delicate wijze de broederlijke of zusterlijke vermaning.
Soms klinkt het wel eens dat die bijbelse lezingen te moeilijk zijn. Of waarom nog uit bet Oude Testament lezen? Wij nemen deze klacht serieus door er iets aan te doen. Dit kan bijvoorbeeld zijn: uitkijken naar een goede bijbelvertaling of het inrichten van een vormingsavond.

Vruchten
De lectoren plukken in verschillende opzichten de vruchten van hun engagement, dat mogen wij toch horen. Het betekent een verrijking van hun geloofsleven, ze bewaren de band met de kerk. En iemand vertelde ook dat hij door dit engagement geleerd heeft om voor een groep te spreken.
Een ding is duidelijk: voor zijn lectoren ontziet Bart zich niets. Want dit is zijn overtuiging: "Goede lectoren moet je kweken." Bedankt, Bart.

Marie Jeanne Vernieuwe in 'oriëntaties voor de parochiepastoraal' feb.2005